DI TÍCH QUỐC GIA ĐẶC BIỆT
Bài tuyên truyền về Lễ hội truyền thống Đền Bia
 

 

Trong suốt chiều dài lịch sử, Hải Dương là nơi sản sinh và hội tụ nhiều bậc danh y của đất nước như: Tuệ Tĩnh, Nguyễn Đại Năng, Phạm Công Bân..., trong đó Đại danh Y- Thiền sư Tuệ Tĩnh được tôn vinh là vị Thánh thuốc Nam dược, người đặt nền móng đầu tiên cho nền y dược nước nhà.

Tuệ Tĩnh tên thật là Nguyễn Bá Tĩnh người làng Nghĩa Lư, huyện Dạ Cẩm, Hồng Châu (nay là thôn Nghĩa Phú, xã Cẩm Vũ, huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương). Lúc lên sáu tuổi, cha mẹ đều mất. Ông được nhà sư chùa Hải Triều đưa về nuôi cho ăn học (Chùa Hải Triều sau gọi là chùa Nghiêm Quang tức chùa Giám xã Cẩm Sơn, huyện Cẩm Giàng ngày nay).

Đến năm 22 tuổi, ông đi thi Hương trúng bảng, nhưng vẫn ở chùa đi tu lấy pháp hiệu là Tuệ Tĩnh. Ông tiếp tục việc chữa bệnh giúp dân ở chùa này và phát triển thêm một số cơ sở chữa bệnh ở các chùa lân cận. Năm 30 tuổi, ông trở về trụ trì chùa Yên Trang. Ông đã tu bổ lại chùa này với một số chùa khác (24 ngôi) ở hạt Sơn Nam và quê hương, huấn luyện Y học cho các tăng ni để mở rộng việc chữa bệnh làm phúc. Năm 45 tuổi, ông thi Ðình, đậu Hoàng giáp. Năm 55 tuổi ông bị bắt đi sứ sang nhà Minh (Trung Quốc). Ông được vua Minh giữ lại làm việc ở Viện Thái y, rồi mất tại Giang Nam, Trung Quốc. Ông chính là người đã xây dựng nền móng của Y học nước nhà với truyền thống chữa bệnh bằng thuốc Nam, theo phương châm Nam Dược Trị Nam Nhân ( Nghiên cứu thuốc Nam để chữa bệnh cho người Nam). Ông đã gây phong trào trồng thuốc ở gia đình, vườn chùa và thu giữ, dự trữ thuốc theo thời vụ để có sẵn thuốc chữa bệnh kịp thời. Hơn 30 năm nghiên cứu y thuật ông đã tìm ra 580 vị thuốc Nam, hệ thống, tổng kết các phương pháp chữa bệnh, gồm 10 khoa, 2 môn, chữa 184 bệnh, bằng 3.873 phương thuốc. Ông là người nắm vững y lý Đông y, có công đầu trong việc nghiên cứu dược tính và chẩn trị bằng thuốc Nam.

Truyền thống đó của Tuệ Tĩnh đã được đời sau thừa kế và phát huy rạng rỡ trong việc bảo vệ sức khoẻ nhân dân và phát trin Y học dân tộc. Do vậy khi ông mất, với lòng biết ơn sâu sắc, nhân dân đã lập đền thờ ông.

Hiện nay, trên địa bàn huyện Cẩm Giàng có 3 di tích thờ ông đó là: Đền Xưa ( thuộc thôn Nghĩa Phú, xã Cẩm Vũ, nơi ông sinh ra). Chùa Giám thuộc xã Cẩm Sơn ( nơi ông tu hành và nghiên cứu y dược). Đền Bia ( thuộc thôn Văn Thai, xã Cẩm Văn, nơi thờ tấm bia đá thời Hậu Lê do Công bộ Tả thị lang – Tiến sĩ Nguyễn Danh Nho soạn khắc lời di nguyện của ông vào bia đá.

Đền Bia nằm trên cánh đồng phía Tây thôn Văn Thai (Cẩm Văn. Đền được xây dựng để thờ Đại Danh y Tuệ Tĩnh và tấm Bia đá thời Lê, là di vật kỷ niệm của ông nên có tên là đền Bia. Tấm Bia đá hiện đang lưu giữ tại Hậu cung của đền Bia là do Tiến sĩ Nguyễn Danh Nho (1638 - 1699), Người cùng làng với Tuệ Tĩnh khi đi sứ sang Trung Quốc bàn việc hoạch định địa giới. Trên đường đi, ông đã tìm thấy mộ cụ Tuệ Tĩnh ở bên sông Trường Giang[1]. Tấm Bia trên mộ in rõ dòng chữ: “Đời sau có ai bên nước Nam sang, nhớ cho hài cốt tôi về với”. Vì đang trên đường đi kinh lý, nên Tiến sĩ Nguyễn Danh Nho không thể đưa hài cốt cụ Tuệ Tĩnh về, ông bèn lấy tờ giấy bản ốp vào tấm Bia in lại dòng chữ đó và gửi về nước để mọi người biết nguyện vọng của cụ Tuệ Tĩnh. Về Việt Nam, Tiến sĩ Nguyễn Danh Nho làm một tấm Bia đá và khắc lại dòng chữ đó lên Bia, sau đó cho chuyển về quê. Khi thuyền chở bia về đến địa phận đền Bia ngày nay. Lúc đó cả vùng quê bị ngập nước, do sóng to gió lớn nổi lên thuyền bị lật, tấm Bia rơi xuống lòng sông. Ít lâu sau nước cạn nhân dân tìm được Bia, thấy doi đất ở đây có hình con dao cầu (dao thái thuốc) nên đã dựng Miếu nhỏ để thờ Bia. Đến năm 1936 nhân dân dựng lên một ngôi đền mới như kiến trúc hiện còn. Từ ngày dựng Bia người khắp nơi kéo về lấy thuốc, hái là, xin nước đền Bia ngày một đông. Vào năm Thiệu Trị thứ 5 (1845) “Thánh ứng” lần thứ nhất một ngày có tới hàng ngàn người đến đền Bia xin thuốc, nên Vua đã hạ lễ cấm việc cúng lễ và xin thuốc mang màu sắc mê tín, mất vệ sinh. Đồng thời sai người cùm và bắt giam tại nhà giam của tỉnh Hải Dương. Sau một thời gian, có một người của làng Văn Thai (xã Cẩm Văn) làm chức thủ kho đã lấy lại tấm Bia đá và bí mật đem về nhưng rất đáng tiếc tấm Bia đã bị đục hết chữ không còn đọc được nữa.

Đền Bia nguyên được xây dựng từ thời Lê, xây dựng lại vào năm 1936, theo kiểu tiền nhất Hậu chữ Đinh () mặt tiền quay về hướng Bắc. đền trước kia có vườn thuốc Nam rộng lớn, phong phú với các loại dược liệu. Năm 1993 tòa Tiền Tế được trùng tu phỏng theo phong cách kiến trúc thời Nguyễn khá đẹp, gồm 5 gian bằng gỗ, rộng 120m2. Trung từ và Hậu cung tuy nhỏ nhưng còn chắc chắn và khá  đồng bộ. Đến năm 1995 - 1996, nhân dân địa phương đã cho xây dựng Tam quan và nhà Bia. Năm 2005, di tích đền Bia đã được đầu tư trùng tu, tôn tạo và nâng cấp nhiều hạng mục như: Khu thờ tự, nhà khách, nhà sắp lễ (nhà Đông vu, Tây vu), khu nhà Y xá, khu vườn thuốc, sân bãi, đường vào di tích, đường dạo, sân vườn, cổng Tam quan, hồ nước… tạo không gian cảnh quan hoàn chỉnh cho di tích. Di tích lịch sử văn hóa đền Bia được xếp hạng di tích cấp Quốc gia năm 1995. Ngày 25 tháng 12 cụm di tích Đền Xưa-chùa Giám- đền Bia được Chính Phủ xếp hạng là di tích Quốc gia đặc biệt.

Hàng năm cứ vào dịp mùng 1 tháng 4 âm lịch hàng năm UBND huyện Cẩm Giàng lại long trọng tổ chức lễ hội truyền thống đề tỏ lòng tưởng nhớ về Ông tổ ngành y, vị Thánh thuốc Nam.

Lễ hội truyền thống Đền Bia diễn ra trong 2 ngày từ ngày 04- 05/5/ 2019 (tức ngày 30/3 và mùng 1/4 năm Kỷ Hợi, thứ bẩyChủ nhật). Các phần lễ và phần hội phong phú với nhiều nghi thức độc đáo sẽ mang đến thành công lễ hội.

          Lễ hội truyền thống Đền Bia năm 2019 được tổ chức theo quy mô cấp huyện diễn ra trong 2 ngày: Từ ngày 04 - 05/5/ 2019 (tức ngày 30/3 và mùng 1/4 năm Kỷ Hợi, thứ bẩy và Chủ nhật) tại di tích Quốc gia Đặc biệt Đền Bia, xã Cẩm Văn, huyện Cẩm Giàng, Hải Dương. Ngoài những nghi lễ truyền thống lễ hội năm nay có Lễ chữ “Nam Dược Thánh Nhân", giao lưu và thi đấu giải cờ tướng Lễ hội đền Bia, hát quan họ, giao hữu bóng chuyền 3 xã có di tích thờ Đại danh y Thiền sư Tuệ Tĩnh, tổ chức các trò chơi dân gian...  

 Ban tổ chức Lễ hội xin trân trọng kính mời toàn thể nhân dân bố trí thời gian về dự lễ khai hội truyền thống, Đền Bia thắp nén hương thơm tỏ lòng thành kính tri ân “Vị thánh thuốc Nam” cầu cho gia đình mạnh khỏe, bình an, nhân dân ấm no hạnh phúc./.


Ban quản lý di tích huyện

 

 
Các bài liên quan
KẾ HOẠCH TỔ CHỨC LỄ HỘI TRUYỀN THỐNG ĐỀN BIA NĂM 2019 (02/05/2019)
Khai hội di tích Quốc gia đặc biệt chùa Giám lần thứ 39 (20/03/2019)
Văn miếu Mao Điền: Gần 10 ngày, đón 12.000 lượt du khách đến tham quan (26/12/2018)
Cẩm Giàng đón bằng xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt và công nhận huyện nông thôn mới (17/12/2018)
Tổ chức trọng thể Lễ đón nhận các danh hiệu cao quý ở huyện Cẩm Giàng (17/12/2018)
 
Quay lại Xem tiếp   
 

Thông tin về Cẩm Giàng

VIDEO
Get the Flash Player to see this player.
 
LIÊN KẾT WEBSITE
 
 
LƯỢT TRUY CẬP
 
 
  Hôm nay 408  
  Hôm qua 282
  Tuần này 690  
  Tất cả 661197  
IP: 35.175.248.25